🌿 Wakacyjne Spotkanie Pielęgniarek Opieki Paliatywnej
📅 Data: 5 lipca 2025 r.
📍 Miejsce: Centrum Opieki Paliatywnej „ Palium” w Częstochowie, ul. Kopernika 17a.
Serdecznie zapraszamy na wakacyjne spotkanie pielęgniarek opieki paliatywnej, organizowane przez Polskie Towarzystwo Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej.
Spotkanie będzie okazją do omówienia bieżących tematów związanych z rozwojem naszego zawodu, wymiany doświadczeń oraz wspólnego czasu w koleżeńskiej atmosferze.
🖊️ Rejestracja👉 Kliknij tutaj, aby przejść do formularza rejestracyjnego.
📄 Program wydarzenia👉 Kliknij tutaj, aby pobrać program (PDF)
PROGRAM SPOTKANIA CZŁONKÓW POLSKIEGO TOWARZYSTWA PIELĘGNIARSTWA OPIEKI PALIATYWNEJ
09.00 – 10.00 Rejestracja
10:00 – 10:15 – otwarcie spotkania – mgr. Anna Kaptacz, Prezes PTPOP
10.15 – 11.00 - Zaawansowana praktyka pielęgniarska w pielęgniarstwie opieki paliatywnej – dr n. med. i n. o zdr. Izabela Kaptacz, adiunkt Collegium Medicum im. dr W. Biegańskiego Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej
11.00 – 11.30 – Badania naukowe w pielęgniarstwie – dr n. o zdr. Agata Panas, Towarzystwo Przyjaciół Chorych "Hospicjum" ZOZ Hospicjum Domowe w Białymstoku, Wyższa szkołą Medyczna w Białymstoku; Konsultant wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej w woj. podlaskim
11.30 – 12.00 - przerwa na kawę
12.00 – 14.00 – „ okrągły stół” - panel dyskusyjny
15.00 – 16:30 – Warsztat: Rozwój zaawansowanych kompetencji w opiece
paliatywnej - mgr Agnieszka Zalas, Wyższa Szkoła Zarządzania w Częstochowie, Collegium Medicum Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
W razie pytań zapraszamy do kontaktu: [email protected]
Z serdecznymi pozdrowieniami,
mgr Anna Kaptacz
Prezes Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej
—————-
🌿 Podsumowanie Wakacyjnego Spotkania Pielęgniarek Opieki Paliatywnej
Częstochowa, 5 lipca 2025 r., Czestochowa
Miejsce: Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej
5 lipca 2025 roku w Częstochowie odbyło się Wakacyjne Spotkanie Pielęgniarek Opieki Paliatywnej, zorganizowane przez Polskie Towarzystwo Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej pod przewodnictwem Prezes, mgr Anny Kaptacz. W wydarzeniu wzięło udział 70 osób z całej Polski – pielęgniarek i położnych – co uczyniło spotkanie ważnym forum wymiany doświadczeń i dyskusji o przyszłości zawodu.
Spotkanie miało dwojaki charakter: merytoryczny oraz integracyjny. Obok części wykładowej uczestnicy mieli okazję do rozmów w koleżeńskiej atmosferze, wymiany praktycznych doświadczeń oraz wspólnego świętowania podczas kolacji integracyjnej.
Centralnym punktem spotkania był wykład dr n. med. i n. o zdr. Izabeli Kaptacz poświęcony koncepcji Advanced Practice Nursing (APN) – zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej, ze szczególnym uwzględnieniem opieki paliatywnej. Prelekcja obejmowała trzy główne obszary: definicje i założenia APN, ogólną perspektywę w oparciu o wytyczne Międzynarodowej Rady Pielęgniarek (ICN) oraz zastosowanie modelu APN w opiece paliatywnej.
Uczestnicy zapoznali się z definicjami APN według ICN, OECD oraz Schobera i wsp. (2020). Zaawansowana praktyka pielęgniarska to koncepcja dynamicznie rozwijająca się w odpowiedzi na rosnące potrzeby systemów ochrony zdrowia. Odnosi się do praktyki wykraczającej poza podstawowy zakres zawodu, opartej na zaawansowanej wiedzy klinicznej, umiejętnościach przywódczych oraz wysokim stopniu samodzielności i odpowiedzialności. Pielęgniarka APN – posiadająca wykształcenie co najmniej na poziomie magisterskim – może samodzielnie diagnozować, zlecać badania, prowadzić leczenie, ordynować leki (w zależności od przepisów krajowych) oraz zarządzać procesem opieki.
Omówiono również dwie najczęściej identyfikowane role APN: specjalistę pielęgniarstwa klinicznego (CNS) oraz pielęgniarkę praktyki (NP), wraz z różnicami w zakresie kształcenia, środowiska pracy i zakresu kompetencji na podstawie wytycznych ICN „Guidelines on Advanced Practice Nursing" z 2020 roku.
Przypomniano, że pierwsze programy APN powstały w USA w latach 60. XX wieku (pionierski program Nurse Practitioner Loretty Ford i dr. Henry'ego Silvera w 1965 r.), a model ten wdrożyło już ponad 70 krajów. W Polsce prace nad wdrożeniem APN trwają od 2011 roku, a głównym inicjatorem pozostaje środowisko pielęgniarskie skupione wokół Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego oraz samorządu zawodowego.
Wśród kluczowych wydarzeń ostatnich lat wskazano:
- Deklarację Gdańską (2024) – wspólne stanowisko Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Ogólnopolskiego Związku Pielęgniarek i Położnych oraz Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego na rzecz wdrożenia APN;
- Zarządzenie Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2025 r. powołujące Zespół do spraw określenia obszarów, w tym czynności zawodowych, w których może być realizowana zaawansowana praktyka pielęgniarek;
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2025 poz. 821) dotyczące świadczeń udzielanych samodzielnie przez pielęgniarki i położne bez zlecenia lekarskiego.
APN w opiece paliatywnej – propozycja PTPOP
Szczególną uwagę poświęcono roli APN w opiece paliatywnej. Przedstawiono opracowaną przez PTPOP propozycję kompetencji pielęgniarki APN w tym obszarze, obejmującą m.in.: kwalifikowanie pacjentów do opieki paliatywnej, ocenę kliniczną i zlecanie diagnostyki, tworzenie i modyfikowanie planu terapeutycznego (w tym leczenia bólu i objawów), samodzielną ordynację leków – również z grup silnie działających – prowadzenie leczenia żywieniowego, kierowanie pacjentów do innych członków zespołu terapeutycznego, współuczestniczenie w decyzji o sedacji paliatywnej, a także stwierdzanie zgonu i wystawianie karty zgonu oraz zarządzanie interdyscyplinarnym zespołem opieki paliatywnej.
Podkreślono, że wdrożenie APN w opiece paliatywnej stanowi odpowiedź na wyzwania epidemiologiczne i demograficzne – rosnącą liczbę chorych przewlekle i zwiększone zapotrzebowanie na opiekę u kresu życia.
W trakcie wykładu omówiono najważniejsze bariery utrudniające wdrożenie APN w Polsce, m.in. brak jednoznacznych regulacji prawnych, ograniczony zakres uprawnień zawodowych, niewystarczające programy kształcenia specjalistycznego, niską świadomość społeczną roli APN oraz brak odrębnego modelu finansowania świadczeń.
Wskazano również szereg korzyści płynących z wdrożenia modelu: poprawę dostępności do opieki (zwłaszcza na obszarach niedoborowych kadrowo), odciążenie lekarzy, skrócenie czasu oczekiwania na świadczenia, podniesienie jakości opieki nad chorymi przewlekle, wzrost satysfakcji pacjentów oraz wzmocnienie roli i prestiżu zawodowego pielęgniarek.
Wyraźnym wątkiem przewijającym się przez całe spotkanie było przywództwo pielęgniarskie. W modelu APN kompetencje przywódcze nie są dodatkiem, lecz jednym z filarów roli – obok bezpośredniej opieki klinicznej, funkcji konsultacyjnych, edukacyjnych oraz udziału w rozwijaniu i wdrażaniu innowacyjnych modeli opieki. Wytyczne ICN wskazują przywództwo (obok rozwoju zawodowego, badań i edukacji) jako jedną z zintegrowanych domen praktyki, wspólną dla ról CNS i NP.
Baśkiewicz N, Kaptacz I, Białoń-Janusz A. Leadership Competencies of Palliative Care Nurses – Assessment of Potential. Scientific Papers of Silesian University of Technology Organization and Management Series 2024(205):39-63 DOI:10.29119/1641-3466.2024.205.3
Przywództwo omówiono na dwóch poziomach. W wymiarze klinicznym pielęgniarka APN kieruje procesem opieki, koordynuje pracę interdyscyplinarnego zespołu opieki paliatywnej, wspiera i mentoruje młodsze koleżanki oraz przekłada wiedzę opartą na dowodach na codzienną praktykę. W wymiarze systemowym to właśnie liderki środowiska pielęgniarskiego stały się motorem zmian – od inicjatyw Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego i samorządu zawodowego, przez Deklarację Gdańską (2024), po prace Zespołu Ministra Zdrowia powołanego w kwietniu 2025 r. do określenia obszarów zaawansowanej praktyki pielęgniarek.
Podkreślono, że rozwój APN w Polsce zależy dziś w dużej mierze od aktywnej, świadomej postawy liderek zawodu – ich obecności w gremiach decyzyjnych, umiejętności rzecznictwa oraz gotowości do wzięcia współodpowiedzialności za kształt systemu ochrony zdrowia. Spotkanie w Częstochowie, gromadząc 70 pielęgniarek i położnych z całej Polski, samo w sobie stało się przejawem takiego oddolnego przywództwa i budowania wspólnoty zawodowej.
Wykład zamknęło pytanie skłaniające do refleksji – „Czy jesteśmy gotowi na przyszłość?" – wraz z myślą Dame Cicely Saunders, założycielki nowoczesnego ruchu hospicyjnego, przypominającą o wartości i godności pacjenta do ostatniej chwili życia.
Badania naukowe i rozwój kompetencji – wystąpienia towarzyszące
Program spotkania obejmował także dwa wystąpienia rozwijające temat przewodni od strony naukowej i praktycznej.
Dr n. o zdr. Agata Panas (Towarzystwo Przyjaciół Chorych „Hospicjum" – ZOZ Hospicjum Domowe w Białymstoku, Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku, konsultant wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej w województwie podlaskim) wygłosiła wykład „Badania naukowe w pielęgniarstwie". Prelegentka zwróciła uwagę na rolę badań naukowych jako fundamentu praktyki opartej na dowodach oraz warunku profesjonalizacji i rozwoju zawodu. To właśnie zdolność do generowania i wykorzystywania wiedzy naukowej stanowi jeden z filarów zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej i podstawę wiarygodności środowiska w dyskusji o poszerzaniu kompetencji.
Kolejnym punktem wydarzenia był warsztat mgr piel Agnieszka Zalas, (pielęgniarka oddziałowa w Stacjonarnym oddziale opieki paliatywnej w Stowarzyszeniu Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej, specjalistka w dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej, wykładowca w Wyższej Szkole Zarządzania w Częstochowie i w Collegium Medicum Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie) poprowadziła warsztat „Rozwój zaawansowanych kompetencji w opiece paliatywnej". Zajęcia miały charakter praktyczny i koncentrowały się na tym, w jaki sposób pielęgniarki opieki paliatywnej mogą świadomie budować i doskonalić kompetencje kliniczne oraz decyzyjne odpowiadające założeniom modelu APN.
Ważnym punktem programu był również panel dyskusyjny w formule „okrągłego stołu", który stworzył przestrzeń do wymiany doświadczeń, konfrontacji różnych perspektyw oraz wspólnego zastanowienia się nad kierunkami rozwoju zaawansowanej praktyki w pielęgniarstwie opieki paliatywnej.
Spotkanie potwierdziło rosnące zaangażowanie środowiska pielęgniarek opieki paliatywnej we wdrażanie zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej w Polsce oraz stało się cennym forum dyskusji o kierunkach rozwoju zawodu.